کارتخوان باشگاه مشتریان چیست و پای صندوق چطور کار میکند
کارتخوان باشگاه مشتریان، که به آن دستگاه پوز یا ترمینال باشگاه مشتریان هم میگویند، کارتخوانی است که پیش از پرداخت مشتری را میشناسد. مشتری کارت باشگاه یا کارت بانکی ثبتشدهاش را میکشد، دستگاه تخفیف کمپین را حساب میکند، موجودی کیف پولش را نشان میدهد و پس از پرداخت، خرید را به نام او ثبت میکند. همهی این کارها روی همان دستگاهی انجام میشود که پرداخت بانکی را میگیرد.
این مقاله توضیح میدهد این دستگاه چه مسئلهای را حل میکند، یک خرید روی آن چطور پیش میرود و پیش از انتخاب دستگاه یا سامانه چه چیزهایی را باید بپرسید.
مسئلهای که کارتخوان باشگاه حل میکند
در بیشتر فروشگاهها پرداخت و باشگاه دو کار جدا هستند. کارتخوان بانکی مبلغ را میگیرد و صندوقدار، اگر یادش باشد و صف اجازه بدهد، شمارهی موبایل مشتری را میپرسد و در نرمافزار دیگری وارد میکند.
نتیجه را در گزارشها میبینید. سهم بزرگی از فروش بینام ثبت میشود، چون در ساعت شلوغ کسی شماره نمیپرسد. تخفیف باشگاه را صندوقدار با ماشینحساب کم میکند و هر اشتباهش یا از جیب مشتری میرود یا از حاشیهی سود شما. مشتریای هم که اعتبار دارد نمیداند چطور آن را کنار کارت بانکی خرج کند، پس اعتبار دستنخورده میماند و دلیل برگشتنش کمرنگ میشود.
کارتخوان باشگاه این دو کار را یکی میکند. کشیدن کارت هم مشتری را معرفی میکند و هم پرداخت را شروع میکند، پس شناسایی دیگر به حافظهی صندوقدار بستگی ندارد.
تفاوت با کارتخوان بانکی
| کارتخوان بانکی | کارتخوان باشگاه مشتریان | |
|---|---|---|
| مشتری را میشناسد | خیر | بله، با کارت باشگاه یا کارت بانکی ثبتشده |
| تخفیف | دستی، توسط صندوقدار | خودکار، طبق قواعد کمپین |
| پرداخت از اعتبار کیف پول | ندارد | همه یا بخشی از مبلغ |
| عضویت مشتری تازه | ندارد | با شمارهی موبایل روی همان دستگاه |
| ثبت خرید در باشگاه | ورود دستی در سامانهی دیگر | خودکار، پس از پرداخت |
| رسید | فقط مبلغ پرداختی | مبلغ تخفیف و سهم اعتبار هم چاپ میشود |
| تسویهی مبلغ بانکی | شرکت پرداخت و بانک | همان؛ تفاوتی ندارد |
ردیف آخر مهم است، چون نگرانی رایج مدیران مالی همین است. کارتخوان باشگاه مسیر پول بانکی را عوض نمیکند. فقط پیش از پرداخت بانکی، کار باشگاه را انجام میدهد.
یک خرید روی کارتخوان باشگاه، گامبهگام
فرض کنید مشتری یک فروشگاه پوشاک خریدی به مبلغ یک میلیون و دویست هزار تومان دارد. در کیف پولش سیصد هزار تومان اعتبار مانده و این هفته کمپین ده درصد تخفیف برای اعضای گروه نقرهای فعال است.
- صندوقدار مبلغ را روی دستگاه وارد میکند.
- مشتری کارت باشگاهش را میکشد. دستگاه او را میشناسد و میبیند در گروه نقرهای است.
- تخفیف کمپین، یعنی صد و بیست هزار تومان، خودکار کم میشود و مبلغ قابل پرداخت به یک میلیون و هشتاد هزار تومان میرسد.
- دستگاه موجودی کیف پول را نشان میدهد. مشتری تصمیم میگیرد کل سیصد هزار تومان را خرج کند و رمز کارت باشگاهش را وارد میکند.
- باقی مبلغ، هفتصد و هشتاد هزار تومان، با کارت بانکی روی همان دستگاه پرداخت میشود.
- رسید چاپ میشود و مبلغ تخفیف و سهم اعتبار روی آن میآید.
- خرید در سوابق مشتری مینشیند، امتیاز یا کشبک آن حساب میشود و پیامک خرید برای مشتری میرود.
صندوقدار در این روند هیچ محاسبهای انجام نداده و هیچ عددی را دو بار وارد نکرده است. مشتری هم روی رسید دیده که باشگاه در همین خرید چهارصد و بیست هزار تومان به کارش آمده؛ این چیزی است که پیامک بهتنهایی نشان نمیدهد.
کارت باشگاه یا کارت بانکی؛ کدام را به مشتری پیشنهاد کنید
هر دو روش مشتری را پای کارتخوان میشناسند، اما تجربهی متفاوتی میسازند.
کارت بانکی ثبتشده کمترین اصطکاک را دارد. مشتری کارت دیگری همراه ندارد و همان کاری را میکند که همیشه میکرد. محدودیتش این است که بسیاری از مشتریان چند کارت بانکی دارند و هر بار با یکی پرداخت میکنند. کارتی که در پرونده ثبت نشده، مشتری را معرفی نمیکند. برای همین در عضویت، از مشتری بخواهید کارتهایی را که معمولاً استفاده میکند ثبت کند.
کارت باشگاه که کسبوکار شما برای مشتری صادر میکند، یک شیء فیزیکی در کیف مشتری است و هر بار که آن را میبیند، برند شما را به یادش میآورد. برای خرج اعتبار هم مناسبتر است، چون رمز خودش را دارد. در کسبوکارهایی که اعتبار ریالی به مشتری میدهند، مثل طرحهای رفاهی کارکنان یا اعتبار هدیه، کارت باشگاه معمولاً انتخاب بهتری است.
در عمل بیشتر کسبوکارها هر دو را فعال میکنند و شمارهی موبایل را هم کنارشان نگه میدارند. شرط اصلی این است که همهی این شناسهها به یک پرونده برسند. مقایسهی کامل روشهای شناسایی، از کارت تا اپلیکیشن، در کارت وفاداری یا اپلیکیشن آمده است.
پیش از انتخاب دستگاه و سامانه اینها را بپرسید
کارتخوان باشگاه دو جزء دارد: سختافزار و سامانهای که پشت آن کار میکند. سختافزار معمولاً کارتخوان اندرویدی یکی از برندهای رایج بازار است. تفاوت واقعی در سامانه است. این پرسشها را از هر فروشندهای بپرسید:
- روی کدام دستگاهها کار میکند؟ آیا مجبورید دستگاه را از همان فروشنده بخرید، یا روی کارتخوان اندرویدی برندهای مختلف نصب میشود؟
- تسویه با کدام بانک و شرکت پرداخت است؟ مسیر تسویه را دقیق بپرسید تا با حسابهای فعلیتان بخواند.
- به اینترنت بینالملل وابسته است؟ سامانهای که روی شبکهی داخلی کار میکند، در قطعی اینترنت بینالملل صندوق را متوقف نمیکند.
- راه دوم اتصال دارد؟ دستگاهی که هم با وایفای و هم با سیمکارت وصل میشود، با قطع شدن وایفای شعبه از کار نمیافتد.
- خرج اعتبار رمز میخواهد؟ بدون رمز، کارت گمشده یعنی کیف پول باز.
- فروش هر دستگاه به کدام شعبه ثبت میشود؟ اگر چند شعبه دارید، هر دستگاه باید به شعبهی خودش گره بخورد تا گزارش شعبه و کمپینهای محدود به یک شعبه درست کار کنند.
- اگر رمز اتصال دستگاه لو برود چه میشود؟ باید بتوانید رمز تازه بسازید و دستگاه قبلی را از سامانه بیرون کنید.
- با صندوق فعلیتان چه میشود؟ آیا کارتخوان جای صندوق را میگیرد، کنارش کار میکند یا خریدها را دو بار ثبت میکنید؟
پرسش آخر به بخش بعدی میرسد.
کارتخوان لازم دارید یا اتصال صندوق فعلی کافی است
اگر نرمافزار صندوق دارید که خوب کار میکند، همیشه لازم نیست دستگاه تازه بخرید. صندوق فعلی میتواند از راه API خریدها را به سامانهی باشگاه برساند و قواعد باشگاه روی همان خریدها اجرا شود.
کارتخوان باشگاه وقتی ارزش اضافه میکند که بخواهید شناسایی مشتری، خرج اعتبار و پرداخت بانکی در یک لحظه و روی یک دستگاه انجام شود. سه وضعیت رایج اینهاست:
- اعتبار ریالی به مشتری میدهید و میخواهید مشتری بتواند بخشی از مبلغ را با اعتبار و باقی را با کارت بانکی بپردازد، بدون اینکه صندوقدار دو تراکنش جدا بسازد.
- صندوق نرمافزاری ندارید یا صندوقتان به سامانهی دیگری وصل نمیشود.
- نرخ شناسایی پایین است چون صندوقدارها شماره نمیپرسند، و میخواهید شناسایی به خود عمل پرداخت گره بخورد.
اگر چند شعبه دارید، معمولاً ترکیبی از هر دو میسازید: شعبههای بزرگ با صندوق متصل و شعبههای کوچکتر با کارتخوان. نکتههای اجرای باشگاه در این وضعیت را در باشگاه مشتریان چندشعبهای ببینید.
اشتباهات رایج
راهاندازی بدون آموزش صندوقدار. دستگاه کار شناسایی را ساده میکند، اما صندوقدار هنوز باید به مشتری تازه پیشنهاد عضویت بدهد و بداند پرداخت ترکیبی چطور انجام میشود. نیم ساعت آموزش در هفتهی اول، نرخ شناسایی چند ماه بعد را تعیین میکند.
ثبت نکردن کارت بانکی در عضویت. اگر مشتری با شمارهی موبایل عضو شود و کارت بانکیاش ثبت نشود، دفعهی بعد که با همان کارت پرداخت میکند ناشناس میماند. همان لحظهی عضویت بهترین زمان ثبت کارت است.
تکیهی کامل بر وایفای شعبه. وایفای فروشگاه معمولاً در ساعت شلوغ کند میشود. سیمکارت را بهعنوان راه دوم از روز اول فعال کنید.
جدا دیدن گزارش دستگاه از گزارش شعبه. فروشی که روی کارتخوان ثبت میشود باید در همان گزارش شعبه بیاید که فروش صندوق در آن است. اگر دو گزارش جدا دارید، هیچکدام تصویر کامل نیست.
پنهان ماندن سهم باشگاه از مشتری. اگر رسید فقط مبلغ نهایی را نشان دهد، مشتری نمیفهمد باشگاه چه چیزی به او داده است. رسیدی که تخفیف و سهم اعتبار را جدا نشان میدهد، سادهترین تبلیغ باشگاه شماست.
جمعبندی
کارتخوان باشگاه مشتریان کار پرداخت و کار باشگاه را در یک لحظه انجام میدهد. مشتری با کارتی که همراه دارد شناخته میشود، تخفیف و اعتبار پیش از پرداخت حساب میشوند و خرید بدون ورود دستی در پروندهاش مینشیند. انتخاب دستگاه بیش از سختافزار به سامانهی پشت آن بستگی دارد: روی چه دستگاهی کار میکند، به چه شبکهای وابسته است و خرید را به کدام شعبه و کدام پرونده میرساند.
شناسایی مشتری گام صفر هر برنامهی وفاداری است و بقیهی گامها در راهنمای جامع باشگاه مشتریان آمدهاند. ترمینال فروشگاهی شکلات روی کارتخوانهای اندرویدی کار میکند، مشتری را با کارت باشگاه یا کارت بانکیاش میشناسد و پرداخت از اعتبار کیف پول مشتری را کنار پرداخت بانکی روی همان دستگاه ممکن میکند.
سؤالات پرتکرار
کارتخوان باشگاه مشتریان با کارتخوان بانکی چه فرقی دارد؟
کارتخوان بانکی مبلغ را از حساب مشتری برداشت میکند و نمیداند مشتری کیست. کارتخوان باشگاه پیش از پرداخت مشتری را شناسایی میکند، تخفیف کمپینهای فعال را کم میکند، اجازه میدهد بخشی از مبلغ از اعتبار کیف پول او پرداخت شود و پس از پرداخت، خرید را در پروندهاش ثبت میکند. باقی مبلغ را مثل هر کارتخوان دیگری از کارت بانکی میگیرد.
مشتری حتماً باید کارت باشگاه داشته باشد؟
نه. اگر کارت بانکی مشتری پیشتر در پروندهاش ثبت شده باشد، کشیدن همان کارت او را معرفی میکند. مشتریای که هنوز عضو نیست هم میتواند با شمارهی موبایلش روی همان دستگاه عضو شود.
اگر کارت باشگاه گم شود، اعتبار مشتری در خطر است؟
در یک سامانهی درست طراحیشده نه. خرج اعتبار با کارت باشگاه رمز میخواهد و کارت گمشده از پنل غیرفعال میشود. امتیاز و اعتبار روی پروندهی مشتری نگه داشته میشوند، نه روی کارت، پس با صدور کارت تازه سر جایشان میمانند.
تسویهی مبلغ بانکی کارتخوان باشگاه چطور انجام میشود؟
مثل هر کارتخوان دیگر. سهمی که با کارت بانکی پرداخت میشود را شرکت ارائهدهندهی خدمات پرداخت و بانک تسویه میکنند. سهمی که از اعتبار کیف پول پرداخت میشود، از حساب باشگاه مشتری کم میشود و پول بانکی جابهجا نمیکند.
با قطعی اینترنت، کارتخوان باشگاه کار میکند؟
بستگی به محل میزبانی سامانه دارد. سامانهای که روی شبکهی داخلی کشور کار میکند با قطعی اینترنت بینالملل متوقف نمیشود. اما بدون هیچ اتصالی کار نمیکند، چون شناسایی مشتری و خرج اعتبار روی سامانه انجام میشوند. دستگاهی را انتخاب کنید که هم با وایفای و هم با سیمکارت وصل شود.